Bałtyk kojarzy się przede wszystkim ze śledziami i dorszami, ale w jego wodach żyją także krewetki. A jak już tu trafiłeś to sprawdź, gdzie spotkać rekiny w Morzu Jońskim. Jakie gatunki można tu spotkać i czym różnią się od siebie? W artykule przyjrzymy się bałtyckim krewetkom, ich siedliskom oraz warunkom, które pozwalają im przetrwać w słonawym morzu.
- W Bałtyku żyje kilka gatunków krewetek, przystosowanych do słonawej wody.
- Krewetka bałtycka zasiedla płytkie, piaszczyste i muliste dno.
- Krewetka północna żyje w chłodniejszych, głębszych wodach i zmienia płeć.
- Drobne gatunki kryją się wśród glonów i podwodnych roślin.
- Krewetki są pokarmem ryb i ptaków oraz wspierają obieg składników odżywczych.
- Zanieczyszczenia, niedobór tlenu i ocieplenie zagrażają ich siedliskom.
W Bałtyku żyje kilka gatunków krewetek, ale słonawa woda ogranicza ich liczbę w porównaniu z pełnosłonymi morzami. Jeżeli ciekawi cię ta tematyka to Sprawdź, kiedy makrela migruje do Bałtyku. Najbardziej znana, krewetka bałtycka (Crangon crangon), zwana też szarą lub piaskową, zamieszkuje płytkie, przybrzeżne dno piaszczyste i muliste. Dorasta do około 9 cm, a szarobrązowe ubarwienie pomaga jej wtapiać się w podłoże.
W chłodnych, głębszych wodach północnego Bałtyku żyje krewetka północna (Pandalus borealis). Osiąga około 10–12 cm i w trakcie życia zmienia płeć: najpierw jest samcem, potem samicą. Z kolei w cieplejszych, płytszych rejonach występują drobne krewetki z rodzaju Hippolyte, w tym zielona (Hippolyte varians), która kryje się wśród glonów i roślinności.
Wśród bałtyckich skorupiaków spotyka się także krewetkę zmienną (Palaemon elegans) oraz przedstawicieli rodzaju Praunus. Ci ostatni należą jednak do krewetkowatych obunogów, a nie do „prawdziwych” krewetek. Gatunki różnią się rozmiarem i siedliskiem: jedne poruszają się po dnie, inne trzymają się podwodnych łąk i glonów. To mali, ruchliwi mieszkańcy Bałtyku, których łatwo przeoczyć z plaży.
Ukryte życie krewetek wśród roślin i morskiego dna
Krewetki należą do zoobentosu, czyli zwierząt związanych z morskim dnem, podobnie jak małże, ślimaki i inne skorupiaki. Żywią się drobnymi organizmami, resztkami materii organicznej oraz niewielkimi bezkręgowcami, a same padają ofiarą ryb, między innymi dorszy i płastug. O ich występowaniu decydują lokalne warunki: Bałtyk ma średnio około 52,3 m głębokości, lecz przy brzegu jest znacznie płytszy, a zasolenie różni się w zależności od regionu.
Wiele krewetek trudno dostrzec, ponieważ są małe, dobrze zakamuflowane i ukrywają się w osadach lub roślinności. W czystych, płytkich zatokach można czasem wypatrzyć je w trawie morskiej albo wśród glonów, jednak większość życia spędzają pod wodą. Znaczenie mają dla nich również stan dna i jakość wody, dlatego zanieczyszczenia oraz zmiany temperatury mogą wpływać na ich siedliska.
Gdzie krewetki żyją na dnie Morza Bałtyckiego?
Krewetki zasiedlają dno Bałtyku w różnych warunkach:
- Na różnych głębokościach – jako zwierzęta bentosowe żyją przy dnie. Średnia głębokość Bałtyku wynosi około 52 m, a Głębia Landsort sięga 459 m.
- Wśród roślin i osadów – znajdują schronienie i pokarm w siedliskach z trawą morską i morszczynem, a także na podłożu piaszczystym lub mulistym.
- Obok innych organizmów – dzielą dno z małżami, zwłaszcza omułkami, kiełżami, pąklami, gąbkami i ślimakami. Larwy skorupiaków unoszą się natomiast w wodzie jako część zooplanktonu.
- Przy zmiennym zasoleniu i temperaturze – warunki w słonawym Bałtyku zależą od miejsca i pory roku. Średnia roczna temperatura wody wynosi około 10°C; latem sięga średnio 19°C, a zimą wynosi 2–4°C.
- W środowisku zagrożonym zanieczyszczeniami – ścieki, nawozy, odpady przemysłowe i toksyczne substancje pogarszają stan dna oraz zagrażają krewetkom i innym organizmom. Ponadto wraki i zatopiona amunicja sprawiają, że niektóre obszary są niebezpieczne.
Jaką rolę krewetki odgrywają w bałtyckim ekosystemie?
Krewetki zasiedlają bałtycki zoobentos, gdzie żyją obok omułków, ślimaków, gąbek i kiełży. Ich rozmieszczenie zależy od zasolenia, temperatury, głębokości oraz dostępności kryjówek. W Bałtyku, który ma około 415 tys. km² powierzchni i średnio 52,3 m głębokości, zajmują różne siedliska przybrzeżne i denne.
Krewetki zjadają drobne szczątki organiczne, glony i niewielkie organizmy, wspierając obieg materii. Zarazem stanowią pokarm dla dorszy, śledzi, szprotów, większych bezkręgowców i ptaków żerujących przy brzegu. Łączą życie na dnie z kolejnymi ogniwami łańcucha pokarmowego.
Małe skorupiaki, od których zależy równowaga morskiego życia
W Bałtyku krewetki współistnieją z wrotkami, wioślarkami, pierwotniakami i larwami skorupiaków, a także z roślinami dennymi, takimi jak morszczyn i trawa morska. Korzystają z tej różnorodności, a przy tym pomagają przenosić składniki odżywcze między osadami, roślinami i zwierzętami. Średnia roczna temperatura wody wynosi około 10°C, lecz latem może przekraczać 25°C.
Zanieczyszczenia ze ścieków, rolnictwa i przemysłu, toksyczne substancje oraz ocieplenie wody zagrażają siedliskom krewetek i ograniczają ich dostęp do pokarmu. Gdy krewetek ubywa, tracą także ich drapieżniki; gdy jest ich dużo, wspierają funkcjonowanie ekosystemów dennych. Dlatego ochrona czystej wody i przybrzeżnych siedlisk pomaga całej bałtyckiej przyrodzie. Zmiany liczebności krewetek wpływają na równowagę ekosystemu.
Ciekawostka: Krewetki denne nie tylko zjadają szczątki organiczne, lecz także poruszają osad, dzięki czemu składniki odżywcze mogą łatwiej wracać do obiegu w bałtyckim ekosystemie.
Czy zanieczyszczenie Bałtyku zagraża krewetkom?
Zanieczyszczenie Bałtyku może szkodzić krewetkom, choć ryzyko zależy od lokalizacji i rodzaju substancji. Skorupiaki żyją przy dnie, gdzie gromadzą się metale ciężkie i inne toksyny. Ponieważ Bałtyk zajmuje około 415 tys. km², jest płytki i słabo łączy się z oceanem, szkodliwe związki mogą długo pozostawać w jego ekosystemie.
Krewetki zjadają drobne szczątki organiczne, a same stanowią pokarm dla dorszy, śledzi i szprotów. Jeśli pobierają toksyny z osadu lub pożywienia, zanieczyszczenia mogą przenikać w górę łańcucha pokarmowego. Szczególne zagrożenie stanowią trwałe związki przemysłowe oraz substancje z amunicji i wraków. Szacuje się, że na dnie Bałtyku zalega od 6 000 do 13 000 ton bojowych środków chemicznych.
Skorupiakom szkodzą także skutki nadmiaru nawozów spływających z pól i ścieków. Związki te sprzyjają zakwitom sinic, a rozkład obumarłych organizmów zużywa tlen potrzebny zwierzętom dennym. Ponadto ocieplenie wody i częstsze ekstremalne zjawiska pogodowe zmieniają warunki życia. Jeżeli ciekawi cię ta tematyka to poznaj głębokości i tajemnice Bałtyku. Odporność gatunków i lokalnych populacji jest różna, dlatego ochronę krewetek warto łączyć z troską o cały ekosystem morski.
Co dzieje się z życiem ukrytym na morskim dnie?
Na bałtyckim dnie żyją również omułki, kiełże, ślimaki i larwy wielu zwierząt, których losy są ze sobą powiązane. Badania geofizyczne z lat 2021–2023 objęły ponad 7 000 km² i pozwoliły rozpoznać 38 podwodnych obiektów, w tym 26 wraków. Nie każdy wrak zanieczyszcza wodę, jednak stare ładunki, paliwa i niebezpieczne materiały mogą lokalnie szkodzić organizmom dennym.
Nie wszystkie bałtyckie krewetki są skażone, a ich populacje nie zanikają wszędzie. Największe ryzyko występuje tam, gdzie zanieczyszczenia gromadzą się w osadach, a niedobór tlenu osłabia organizmy. Możemy ograniczyć zagrożenie, zmniejszając spływ nawozów i ścieków, skutecznie oczyszczając wodę oraz kontrolując niebezpieczne wraki i zatopioną broń. Dlatego działania na lądzie mają znaczenie także dla życia w morzu.
Ciekawostka: krewetki żyjące przy dnie mogą gromadzić część zanieczyszczeń w swoich tkankach, ale ich wpływ na łańcuch pokarmowy zależy od lokalnego skażenia i gatunku — sama obecność krewetek nie oznacza więc, że są toksyczne.
Źródła:
- https://zielona.interia.pl/przyroda/news-tajemnice-morza-baltyckiego-co-kryje-polskie-morze-na-dnie,nId,7619711
FAQ - Najczęstsze pytania
Jakie gatunki krewetek można spotkać w Bałtyku?W Bałtyku żyją między innymi krewetka bałtycka (Crangon crangon), krewetka północna (Pandalus borealis), zielona krewetka z rodzaju Hippolyte oraz krewetka zmienna (Palaemon elegans). Spotyka się tu też przedstawicieli rodzaju Praunus, którzy należą do krewetkowatych obunogów, a nie do prawdziwych krewetek.
Gdzie żyje krewetka bałtycka?Krewetka bałtycka, zwana także szarą lub piaskową, zamieszkuje płytkie, przybrzeżne dno piaszczyste i muliste. Dorasta do około 9 cm, a jej szarobrązowe ubarwienie pomaga jej ukrywać się na podłożu.
Co wyróżnia krewetkę północną?Krewetka północna żyje w chłodnych, głębszych wodach północnego Bałtyku i osiąga około 10–12 cm. W trakcie życia zmienia płeć: najpierw jest samcem, a później samicą.
Czym żywią się krewetki bałtyckie i jakie mają znaczenie w ekosystemie?Zjadają drobne organizmy, glony, niewielkie bezkręgowce i szczątki materii organicznej, pomagając w obiegu składników odżywczych. Same są pokarmem między innymi dla dorszy, śledzi, szprotów, płastug i ptaków żerujących przy brzegu.
Jak zanieczyszczenia wpływają na krewetki w Bałtyku?Ścieki, nawozy i toksyczne substancje mogą pogarszać stan siedlisk, zmniejszać ilość tlenu i zagrażać zwierzętom dennym. Krewetki mogą pobierać zanieczyszczenia z osadu lub pożywienia, ale ich obecność nie oznacza automatycznie, że są skażone — ryzyko zależy od lokalizacji, rodzaju substancji i gatunku.
